3d කාණ්ඩයේ සංක්‍රාන්ති මූලද්‍රව්‍ය වල වර්ණවත් සංකීර්ණ සෑදීම

Question

සංක්‍රාන්ති ලෝහ අයන ජලීය ද්‍රාවණ වලදී විවිධ වර්ණ පෙන්වන්නේ ඇයි? උදාහරණයක් ලෙස $Cu^{2+}$ නිල් පැහැති වන අතර $Zn^{2+}$ සහ $Sc^{3+}$ වර්ණ රහිත වන්නේ ඇයි?

d-d ඉලෙක්ට්‍රෝන සංක්‍රාන්ති සහ ලිගන්ඩ් ක්ෂේත්‍ර විභේදනය ඇසුරෙන් විස්තර කරන්න.

දිනුක පෙරේරා · Accepted Answer

සංක්‍රාන්ති ලෝහ අයන වල වර්ණයට හේතුව වන්නේ **d-d ඉලෙක්ට්‍රෝන සංක්‍රාන්තියයි**:

1. නිදහස් වායුමය අයනයේ d කාක්ෂික 5ම සමශක්තික වේ.
2. ලිගන්ඩ (උදා: $H_2O$) ලෝහ අයනය වටා බන්ධනය වන විට, විද්‍යුත් විකර්ෂණ නිසා d කාක්ෂික ශක්ති මට්ටම් දෙකකට ($t_{2g}$ සහ $e_g$) විභේදනය වේ.
3. දෘශ්‍ය ආලෝක කලාපයෙන් ශක්තිය අවශෝෂණය කරමින් පහළ d කාක්ෂිකයේ සිට ඉහළ d කාක්ෂිකයට ඉලෙක්ට්‍රෝන සංක්‍රමණය වේ. අපට පෙනෙන්නේ අවශෝෂණය වූ වර්ණයේ පරිපූරක වර්ණයයි.

**$Zn^{2+}$ සහ $Sc^{3+}$ වර්ණ රහිත ඇයි?**
- $Zn^{2+}$ හි වින්‍යාසය $[Ar] 3d^{10}$ වේ. d කාක්ෂික සම්පූර්ණයෙන්ම පිරී ඇති බැවින් d-d සංක්‍රාන්ති විය නොහැක.
- $Sc^{3+}$ හි වින්‍යාසය $[Ar] 3d^0$ වේ. d ඉලෙක්ට්‍රෝන කිසිවක් නැති බැවින් සංක්‍රාන්ති නැත.

3d කාණ්ඩයේ සංක්‍රාන්ති මූලද්‍රව්‍ය වල වර්ණවත් සංකීර්ණ සෑදීම

Community answers 1