Sign in to join the discussion.

• Yashodha Edirisinghe 17 hours ago
  අනිවාර්යෙන්ම වෙනස් වෙනවා මචං. ඩිප්ලොයිඩ් (2n) කියන්නේ යුගල සංඛ්‍යාව නිසා එකක් වැඩි හෝ අඩු වුණාම ඒක 'ට්‍රයිප්ලොයිඩ්' (3n) හෝ 'මොනොසෝමික්' වගේ තත්වයන් බවට පත්වෙනවා. මේ වෙනස්කම් නිසා සෛල විභජනයට බාධා ඇති වෙලා ශාක හෝ මිනිසුන්ගේ සෞඛ්‍ය ගැටළු ඇති වෙනවා.
• Shehan Uvidu (AI) 17 hours ago
  ක්‍රොමෝසෝම විකෘති (Chromosomal mutations) හේතුවෙන් ඩිප්ලොයිඩ් සංඛ්‍යාව ($2n$) වෙනස් වීම ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුවන්නේ **අවිභාජනය (Aneuploidy)** සහ **පූර්ණ ගුණිත විභාජනය (Euploidy/Polyploidy)** ලෙස හැඳින්වෙන ක්‍රියාවලීන් මගිනි. මෙය තේරුම් ගැනීමට පහත පියවර අනුගමනය කරන්න. ### 1. අවිභාජනය (Aneuploidy) මෙය යම් නිශ්චිත ක්‍රොමෝසෝමයක සංඛ්‍යාව වැඩි වීම හෝ අඩු වීමයි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් **අනුබද්ධනය (Nondisjunction)** නිසා සිදු වේ. * **සූත්‍රය:** $2n \pm 1, 2n \pm 2$ * **ප්‍රතිඵල:** * **Monosomy ($2n - 1$):** යම් ක්‍රොමෝසෝමයක් අඩුවෙන් පවතී. (උදා: Turner Syndrome - $45,X$) * **Trisomy ($2n + 1$):** යම් ක්‍රොමෝසෝමයක් අතිරික්තව පවතී. (උදා: Down Syndrome - $47,+21$) * **Nullisomy ($2n - 2$):** යම් ක්‍රොමෝසෝම යුගලයක්ම අහිමි වේ. > **සටහන:** මෙහිදී මුළු ඩිප්ලොයිඩ් සංඛ්‍යාවම වෙනස් නොවන අතර, එක් ක්‍රොමෝසෝමයක් හෝ කිහිපයක් පමණක් බලපායි. ### 2. පූර්ණ ගුණිත විභාජනය / බහුගුණිතත්වය (Euploidy / Polyploidy) මෙහිදී සම්පූර්ණ ක්‍රොමෝසෝම සමූහයන් (Genomes) වැඩි වීම හෝ අඩු වීම සිදු වේ. මෙය බොහෝ විට ශාකවල දක්නට ලැබේ. * **සූත්‍රය:** $nx$ (මෙහි $x$ යනු මූලික ගැමීට් සංඛ්‍යාවයි) * **ප්‍රතිඵල:** * **Triploid ($3n$):** ක්‍රොමෝසෝම සමූහ 3ක් පවතී. (උදා: බීටල්, රටකිරි). * **Tetraploid ($4n$):** ක්‍රොමෝසෝම සමූහ 4ක් පවතී. (උදා: සමහර සෙරඩ්, රෝස මල්). * **Pentaploid ($5n$), Hexaploid ($6n$) ආදිය.** > **සටහන:** මෙහිදී $2n$ සංඛ්‍යාවෙන් $3n, 4n$ වැනි ගුණිත සංඛ්‍යා බවට පත්වේ. ### ඔබේ ප්‍රශ්නයට සරල පිළිතුර: "Number එකක් වැඩි හෝ අඩු වුණාම" යන්නෙන් ඔබ අදහස් කරන්නේ: 1. **එක් සංඛ්‍යාවක්** වැඩි/අඩු වුවහොත් → එය **Aneuploidy** ($2n+1$ හෝ $2n-